موسسه آموزش عالی غیرانتفاعی غیردولتی شاندیز مشهد انفورماتیک در زیست شناسی، بهداشت و غذا 3092-6157 2 2 2025 11 22 Chitosan–Keratin Hydrogel Scaffolds Enriched with Rosemary (Rosmarinus officinalis) Extract: Physicochemical Properties and Antibacterial Effect داربست‌های هیدروژلی کیتوزان–کراتین غنی ‌شده با عصاره رزماری (Rosmarinus officinalis): بررسی ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی و اثر ضد باکتریایی 47 58 235909 10.22034/ibhf.2025.557894.1044 FA صفورا محمدپور شرکت پرشان توس آزما، پارک علم و فناوری سلامت مشهد – پژوهشکده بوعلی، مشهد، ایران زهرا روتیوند غیاثوند گروه زیست شناسی سلولی و مولکولی، دانشکده علوم، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران مریم بشارتی گروه زیست شناسی سلولی و مولکولی، دانشکده علوم، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران 0000-0002-4522-2235 Journal Article 2025 11 08 In recent years, natural biopolymers have attracted growing attention for developing smart wound dressings to enhance tissue regeneration and prevent bacterial infections. In this study, hydrogel scaffolds based on chitosan and keratin were fabricated and reinforced with Rosmarinus officinalis (rosemary) extract at concentrations of 2.5% and 5%. The chemical and morphological properties were characterized by Fourier-transform infrared spectroscopy (FTIR) and scanning electron microscopy (SEM). Physical tests including swelling ratio, water vapor transmission rate (WVTR), and biodegradation were performed, while antibacterial activity was evaluated to determine the minimum inhibitory concentration (MIC) and minimum bactericidal concentration against Staphylococcus aureus, Escherichia coli, and Pseudomonas aeruginosa. The results showed that rosemary incorporation improved hydrogen bonding, structural uniformity, and water vapor permeability (~2979 g/m²/24 h), while reducing degradation rate. Moreover, the extract exhibited the strongest antibacterial effect against S. aureus with an MIC value of 50 mg/mL. Overall, the chitosan–keratin–rosemary (5%) hydrogel demonstrated promising physicochemical stability and bioactivity, making it a potential bioactive wound dressing for infected wounds. در سال‌های اخیر، استفاده از زیست‌پلیمرهای طبیعی برای توسعه پانسمان‌های هوشمند زخم به ‌منظور بهبود ترمیم بافت و جلوگیری از عفونت‌های باکتریایی مورد توجه گسترده‌ای قرار گرفته است. در این پژوهش، داربست‌های هیدروژلی بر پایه کیتوزان و کراتین حاوی عصاره گیاه رزماری (Rosmarinus officinalis) در غلظت‌های 5/2 و ۵ درصد تهیه شدند. سپس نمونه‌ها برای بررسی ساختار شیمیایی و مورفولوژی توسط طیف‌سنجی مادون قرمز تبدیل فوریه (FTIR) و میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) مورد ارزیابی قرار گرفتند. آزمون‌های فیزیکی شامل اندازه‌گیری میزان تورم، عبور بخار آب (WVTR) و زیست‌تخریب‌پذیری، و آزمون ضد باکتریایی برای تعیین حداقل غلظت مهارکنندگی (MIC) و حداقل غلظت کشندگی (MBC) در برابر باکتری‌های استافیلوکوکوس اورئوس، اشریشیا کلی و سودوموناس آئروجینوزا انجام شد. نتایج نشان داد افزودن عصاره رزماری موجب تشکیل پیوندهای هیدروژنی، بهبود یکنواختی ساختار، افزایش عبور بخار آب (حدود h۲۴g/mm². ۲۹۷۹) و کاهش سرعت تخریب زیستی گردید. همچنین عصاره بیشترین اثر ضد باکتریایی را با مقدار MIC 50 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر در برابر باکتری استافیلوکوکوس اورئوس نشان داد. در مجموع، داربست کیتوزان-کراتین حاوی ۵ درصد عصاره رزماری با ویژگی‌های فیزیکی و زیستی مطلوب می‌تواند به عنوان پانسمانی زیست ‌فعال و موثر برای ترمیم زخم‌های عفونی پیشنهاد شود. https://ibhf.shandiz.ac.ir/article_235909_1543d00c2f7c87d5640be0a8de9e2a95.pdf